Antonina Hoffmann
Biografia
Antonina Hoffmann urodziła się 16 czerwca 1842 roku w Trzebinach w rodzinie ziemiańskiej wyznania ewangelickiego. Od najmłodszych lat interesowała się teatrem i pomimo sprzeciwu rodziny postanowiła zostać aktorką. Ukończyła warszawską Szkołę Dramatyczną, a w 1859 roku zadebiutowała na scenie Teatru Rozmaitości w Warszawie.
W 1860 roku przeniosła się do Krakowa, gdzie związała się z tamtejszą sceną. Gościnnie występowała we Lwowie, Poznaniu, Pradze i Warszawie. Była długoletnią towarzyszką życia Stanisława Koźmiana, z którym miała dwóch synów, jednak nie zdecydowali się na wspólne zamieszkanie i ślub. Prowadziła otwarty salon literacko-aktorski przy ul. Karmelickiej, a także angażowała się w działalność filantropijną.
Jej dorobek artystyczny obejmuje prawie 400 ról teatralnych, w tym takie kreacje jak Beatrix w Wiele hałasu o nic, Katarzyna w Poskromieniu złośnicy, Klara w Ślubach panieńskich. Wprowadziła na krakowską scenę dramaty Juliusza Słowackiego, grając tytułowe role w Balladynie, Beatrix Cenci i Marii Stuart. Zagrała również Amelię w Mazepie, Salomeę w Horsztyńskim. Rywalizowała z Heleną Modrzejewską o pozycję pierwszej aktorki w zespole teatru krakowskiego.
Zmarła 16 czerwca 1897 roku, w dniu swoich 55. urodzin. Została pochowana na cmentarzu Rakowickim, początkowo w grobie rodziny Modrzejewskich i Wendów, a w listopadzie jej zwłoki przeniesiono do własnego grobu. W kwaterze T znajduje się jej grób, zdobiony rzeźbą-popiersiem autorstwa Michała Korpala oraz epitafium informującym, że krakowskiej scenie poświęciła 37 lat życia.